Erkeklerde kısırlık, pek çok sebebe bağlı olarak gelişebilen ve erkeğin doğal yolla bebek sahibi olamamasına sebep olan sorunun genel adıdır. Kısırlık teşhisi almış erkeklerde üreme sistemiyle alakalı sorunlar vardır. Testislerin kendisinden kaynaklı bozukluklardan ya da hipotalamus, tiroit, hipofiz ve böbrek üstü bezleri gibi diğer sistemleri de etkileyebilen bir anormallikten kaynaklanabilmektedir. Erkeklerde görülen kısırlık, genel kısırlık problemlerinin %50’sini oluşturmaktadır.
Düşük sperm üretimi, hareketsiz ya da düzensiz sperm hücreleri ya da sperm taşıyan kanallardaki tıkanma sonucunda ortaya çıkabilmektedir. Hastalık, sakatlık, kronik sağlık sorunu, yaşam biçimi ve pek çok faktör erkeklerde kısırlığa sebep olabilmektedir. Çiftler için çocuk sahibi olamamak stres sebebi olabilirken, kliniğimizde pek çok çeşit erkek kısırlığı tedavisini uygulayarak çiftlerin bebek sahibi olmasına yardımcı oluyoruz.
Erkeklerde Kısırlıkta Yaş Faktörü
Erkeklerde doğurganlık, kadınlara göre daha uzun süre devam edebilse de yaş ilerledikçe sperm kalitesinin düşmesi hastalarımızda gözlemlediğimiz bir durumdur. Özellikle 40 yaş sonrasında sperm sayısı, hareketliliği ve kalitesi, DNA bütünlüğünde azalma görülebileceğinin göstergesidir. Bu nedenle doğal yolla çocuk sahibi olma oranı düşebilmektedir.
Yaşın ilerlemesiyle beraber testislerde sperm üretiminden sorumlu olan hücrelerin işlevinde yavaşlama görülmektedir. Bu hormonal değişiklikler, sperm üretimini ve kalitesini doğrudan etkileyen faktörlerdendir. Yaşla birlikte ortaya çıkan sağlık sorunları, kullanılan ilaçlar ve yaşam biçiminde değişiklikler erkek doğurganlığı üzerinde genelde etkilidir.
İleri yaşta baba olmak için gelen hastalarımız, genelde DNA hasar riskinin artabileceği riskiyle karşı karşıya kalabilmektedir. Bu durumda bazı genetik hastalıkların görülme ihtimalinin artacağı yönünde değerlendirmeler yapıyoruz. Bu risk her erkekte aynı olmamakla birlikte hastalarımızın yaşam biçimini ve alışkanlıklarını değiştirmesi tavsiyesiyle bu etkilerin azalması da mümkündür. Uyguladığımız kişisel tedavi yöntemleri ve düzenli kontrollerle hastalarımız ileri yaşta da baba olabilmektedir.
Erkeklerde Kısırlık Tanısı
Çocuk sahibi olamayıp kliniğimize başvuran kişilerin öncelikle ayrıntılı bir şekilde öyküsünü alıyoruz. Fiziki muayenelerden sonra erkek için yapılabilecek ilk aşama semen analizidir. Kısırlık için kadınların değerlendirilmesi her zaman daha zor ve zahmetli olduğu için çocuk isteyen çiftlerde öncelikle erkeklerin hormonlarını daha hızlı ve kolay şekilde test edebiliyoruz. 3-5 günlük bir süre zarfında cinsel perhiz verdikten sonra semen analizi ve sonrasında tedavi yönteminin seçimiyle sonuca daha hızlı ulaşabiliyoruz.
Erkeklerde kısırlık tanısı için semen yöntemi hem uygun fiyatlı hem kolaydır. Bu testi kliniğimize başvuran bütün erkeklere uyguluyoruz. Sperm analizi normal bulunduğunda kadınlarla ilgili tetkiklere de hemen başlayabiliyoruz.
Erkek Kısırlığında Teşhis Sürecinin Önemi
Erkek kısırlığında teşhis sürecinin önemi, tedavi sürecinin doğru planlanması açısından yadsınamaz. Erkek infertilitesinde doğru teşhis konulması, tedavi sürecinin en önemli aşamasıdır. Kısırlığın sebebi doğru belirlenmeden uygulanacak tedaviler çoğu zaman etkisiz kalmaktadır. Her kısırlık vakası farklı sebeplerden kaynaklandığından her hastaya farklı tedaviyi uyguluyoruz.
Teşhis süreci sayesinde sperm üretimindeki problemlerin kaynağını belirliyoruz. Bazı hastalarda sperm üretimi normal olmasına rağmen sperm taşıma kanallarında tıkanıklık görülebilmektedir. Bazı hastalardaysa hormonal bozukluklar sperm üretimini olumsuz etkileyebilmektedir. Bu farklı sorunların her biri için farklı tedavi yöntemleri belirliyoruz.
Bazı erkeklerde kısırlığın nedeni, genetik faktörler olabilmektedir. Bu durumlarda yaptığımız genetik testler sayesinde hem teşhis koyuyor hem de ileride doğabilecek genetik riskleri değerlendirebiliyoruz. Teşhis süreci, bir yandan da yardımcı üreme tekniklerinin planlanmasında da önemli rol oynamaktadır.
Bazı durumlarda standart uygulanan testler, kısırlığın sebebini açıklamakta yeterli gelmeyebilmektedir. Bu durumda;
- Sperm DNA hasar testi
- Antisperm antikor testi
- Oksidatif stres testleri
uyguluyoruz. Bu testler genelde özel durumlarda ve ileri kısırlık değerlendirmelerinde kullanılmaktadır.
Teşhis sürecini tamamladıktan sonra elde edilen bütün bulguları birlikte değerlendiriyoruz. Hastanın tıbbi öyküsü, fiziksel muayene bulguları ve laboratuvar testlerini analiz edip olası nedeni belirliyoruz. Teşhis sürecine göre farklı tedavi planlaması yapıyoruz. Bazı durumlardaysa kısırlığın tam sebebi belirlenememektedir. Bunu da “açıklanamayan infertilite” olarak isimlendirmek doğru olacaktır. Bu durumlarda da yardımcı üreme teknikleriyle gebelik elde etmek mümkündür.
Erkek Kısırlığı Tedavisi
Erkeklerde kısırlık tedavisi, kısırlığın sebebine göre yönetilmektedir. Sperm üretimi, olgunlaşması ya da boşalmayı önleyen problemleri çözmek için cerrahi yöntemler uygulanmaktadır. Özellikle erken teşhis edildiyse çocuk sahibi olma şansı artmaktadır. Modern tıp ve en gelişmiş yardımcı üreme teknolojileri uygulamalarıyla pek çok çiftin çocuk sahibi olma hayalini gerçekleştiriyoruz. Üroloji uzmanımızın takibi ve sağlıklı bir yaşam tarzıyla erkek kısırlığında başarılı sonuçlar elde etmek mümkündür.
Erkek kısırlığında son yıllarda olumlu gelişmeler yaşanmaktadır. Kliniğimizde en son uygulanan kısırlık tedavileriyle kısırlığı büyük oranda tedavi edebiliyor, sperm elde ederek gebelik sağlanabilir düzeye gelebiliyoruz. Tedavi planlamasını sorunun nedenine göre yapıp başarılı sonuçlar alabiliyoruz.
Erkek hormon profilini daha iyi hale getirmek için hormon tedavisi ve SERM ilaçları kullanıyoruz. Sperm üretmek için testosteron hormonu gereklidir. Dışarıdan alınan hormonların testosteron hormonu üretimine yan etkileri de olabilmektedir. Bu nedenle bazı durumlarda aile planlamasıyla ilgili tedavi sürecini başlatmak isteyen erkeklere testosteron tedavisi uygulamayabiliyoruz. Öncelikle düşük testosteron hormonunun altta yatan sebeplerini inceleyip tedavi sürecini buna göre planlıyoruz.
Tedavi planı genelde basit ve nedene yönelik değerlendirmeyle gerçekleştirilmektedir. Problem saptandığında buna göre ilaç tedavisi, varikosel ameliyatı, kanal tıkanıklığı tedavisi gibi iyileştirilebilir sebepleri ortadan kaldırıp çiftlerin çocuk sahibi olmasını amaçlıyoruz. Uygulanan tedavilerle hamilelik sağlanmasa da kısırlık problemlerinin kısmen düzeltilmesi sağlanıp üreme yöntemlerinden daha başarılı sonuçlar elde edilmesine yönelik tedavilere başlayabiliyoruz.
Erkeklerde kısırlık; bazen hormonal bozukluklardan, bazen kanal tıkanıklıklarından, bazen de testislerde çok az sperm üretimi olmasından kaynaklıdır. Sperm üretimi ilaçla ya da çeşitli tedavilerle sağlanamadığında testisten mikrocerrahi operasyonla yapılacak biyopsiyle, sperm bulunma ihtimali ve tüp bebek tedavisiyle çocuk sahibi olma şansı yakalanmaktadır.
Erkek Kısırlığında Tedavi Yöntemleri
Klasik cerrahi yöntemler etkisiz olduğunda perkütan epididim sperm aspirasyonu (PESA) ya da epididimden açık cerrahi yöntemiyle mikroskop altında sperm elde etme işlemi (MESA) adı verilen başka bir cerrahi operasyon uygulanabilmektedir. Lokal anestezi uygulayarak epididim içine ince bir iğne yerleştirilmektedir. Sperm çıkarılarak alternatif doğurganlık tedavileriyle beraber kullanıma hazır hale getirilmektedir.
Kısırlığa sebep olan etken hormon bozukluğuysa hormon tedavisine başlayabiliyoruz. Hormon dengesizlikleri sperm gelişimini olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Hipotalamus, testisler ve hipofiz bezinin birbiriyle iletişiminde problemler söz konusu olabilmektedir. Bunun için de hipofiz hormonu tedavisi uyguluyoruz.
Erkek kısırlığında tedavi yöntemleri şöyle değerlendirilebilir:
- Yaşam tarzında değişiklik: Pek çok hastanın sperm kalitesini artırmak için yaşam tarzında değişiklik yapmasını öneriyoruz. Sigarayı bırakma, alkol tüketimini azaltma, sağlıklı beslenme, düzenli egzersiz ve stres yönetimiyle çocuk sahibi olma olasılığında artış görülmektedir.
- İlaç tedavisi: Hormonal bozukluklar ya da bazı sperm üretimi sorunlarında ilaç tedavileri uygulanabilmektedir. Hormon tedavisi, antioksidan takviyesi, vitamin ve mineral desteği iyi sonuçlar vermektedir.
- Varikosel ameliyatı: Varikosel tespit edildiğinde hastalarda cerrahi operasyon uygulanabilmektedir. Ameliyat sonrasında, sperm parametrelerinde iyileşme görülmektedir.
- Mikrocerrahi yöntemleri: Azospermi görülen erkeklerin testis dokusundan sperm elde etmek için mikrocerrahi teknikler kullanılabilmektedir. Mikrocerrahi operasyonlardan en yaygın uygulanan yöntem Micro-TESE seçeneğidir.
Erkek kısırlığı için günümüzde uygulanan tedavi yöntemleri, kliniğimize gelen çiftlerin en çok araştırdığı konuların başında gelmektedir. Bu sorun, pek çok çiftin çocuk sahibi olma isteğini doğrudan etkilemektedir. Erkek kısırlığının tedavisi, tek bir yönteme bağlı değildir. Çeşitli tedavi seçenekleri ve kişiye özel olarak uygulanan stratejilerle çiftlerin erkek kısırlığı probleminden kaynaklı çocuk sahibi olamama ihtimalini en aza indiriyoruz. Bunun altında yatan sebepleri doğru teşhis ederek tedavi planının başarısını artıracak temel adımı atıyoruz.
Erkek Kısırlığında Yardımcı Üreme Yöntemleri
Doğal yollarla gebelik elde edilemediğinde yardımcı üreme yöntemlerini uygulayabiliyoruz. Uzmanlığımız dahilinde uygulanan yardımcı üreme yöntemleri şunlardır:
- Aşılama (IUI): Spermin laboratuvarda hazırlanıp rahmin içine yerleştirilmesi
- Tüp bebek (IVF): Sperm ve yumurtanın laboratuvarda döllenmesi
- Mikroenjeksiyon (ICSI): Tek bir spermin yumurta içine yerleştirilerek döllenmesi
Ciddi sperm sorunu olan erkeklerde daha başarılı sonuç alınacağından dolayı mikroenjeksiyon uygulamasını daha fazla uyguluyoruz. Aşılama yöntemini, yıkamadan sonra sperm sayısının 5 milyonun üzerinde olduğu kişilere uyguluyoruz. Yumurtlama döneminde spermleri laboratuvarda yıkayıp hazırlıyoruz. Hareketli spermleri az miktarda sıvının içine yoğunlaştırıp rahmin içine doğrudan yerleştiriyoruz. Yumurta sayısının artması ve yumurtlama döneminde aşılama yapılabilmesi için genelde kadınlara ilaç tedavisi uyguluyoruz.
Aşılama uygulaması, tüp bebeğe göre daha basit bir yöntemdir. Hem uygun fiyatlı hem de başarı şansı daha yüksek bir seçenek olarak uygulama başına hamilelik olasılığı %17 civarındadır. 3-4 kez aşılama uygulamasını yaptıktan sonra başarı elde edemezsek tüp bebek tedavisine geçebiliyoruz. Aşılama yöntemini genelde sperm sayısının hafif derecede düşük olduğu durumlarda tercih ediyoruz. Başarı oranı tüp bebek yöntemine göre daha düşük olsa bile bu işlemde spermin yumurtaya ulaşma olasılığı vardır.
Azospermi Tedavisinde Güncel Yaklaşımlar
Azospermi tedavisinde güncel tedavi yaklaşımlarıyla sperm elde etme ihtimalini artırabiliyoruz. Kısırlık sorunun en ciddi formlarından biri olan bu sorun, menide hiç sperm olmaması durumudur. Günümüzde bu sorunun tedavisinde önemli gelişmeler kaydedilmiş durumdadır.
Azospermi iki ana grupta ele alınmaktadır:
- Obstrüktif Azospermi: Sperm üretiminin olduğu fakat kanallardaki tıkanıklık nedeniyle meniye ulaşılamadığı Azospermi çeşidi
- Non-obstrüktif Azospermi: Testislerde sperm üretiminin az ya da hiç olmadığı durum
Non-obstrüktif azospermi tedavisinde, mikro TESE öncesinde hastaya uygun hormon tedavisi ve antioksidan desteği uygulanması, sperm elde etme şansını önemli ölçüde artırabilmektedir. Bu hasta grubunda, detaylı hormon analizleri ve genetik incelemeler yapıldıktan sonra kişiye özel tedavi planı oluşturulmakta ve hasta mikro TESE işlemine hazırlanmaktadır.
Obstrüktif azospermi durumunda, cerrahi yöntemlerle kanalları açabiliyoruz. Testislerden sperm alarak tüp bebek tedavisinde de kullanabiliyoruz. Non-obstrüktif vakalarındaysa mikrocerrahiyle sperm elde etme yöntemlerini uygulayabiliyoruz.
Geçmişte azospermi teşhisi alan pek çok erkek için çocuk sahibi olmak neredeyse imkansızken günümüzde bazı hastaların testislerinden sperm elde ederek gebelik sağlayabiliyoruz.
Erkek Kısırlığı Tedavisinde Uygulanan Yöntemlerde Başarı Oranları
Erkek kısırlığı tedavisinde uygulanan yöntemlerde başarı oranları, uygulamalara ve kişisel sağlık etkenlerine göre oldukça büyük farklılıklar gösterebilmektedir. Uygulanan tedavi yöntemlerindeki oranlar; her hastada karşılaşılan problemlerin ciddiyeti, yaş, hayat tarzı ve genetik faktörler gibi pek çok değişkene bağlı olup bu konuda uzmanlaşmış kliniğimizin deneyimlerine göre aldığı veriler doğrultusunda yansımaktadır.
Genel itibariyle cerrahi olarak düzeltilebilen vakalarda, tedavilerin başarı oranı daha yüksektir. Sperm üretimini etkileyen genetik faktörlere bağlı problemlerin tedavisinde başarı oranları daha düşüktür. Sperm kalitesini ve sayısını artırmaya yönelik medikal uygulamalarımızdaysa erkeklerin yaşam tarzında değişiklik yapmasıyla iyileşmeler görülmektedir. Yardımcı üreme teknolojileri kapsamında uyguladığımız Intracytoplasmic Sperm Injection (ICSI) gibi yöntemlerle hastalarımıza oldukça yüksek başarılar sunuyoruz. Bu yöntem, ciddi erkek kısırlıklarında da oldukça sevindiricidir.
Erkek Kısırlığı Tedavisinde Toplumsal Farkındalık
Erkek kısırlığında toplumsal farkındalık, erkek sağlığının göz ardı edilmemesi açısından önem arz etmektedir. Erkek kısırlığı hakkında toplumsal bilinçlenme ve cinsiyet eşitliği kapsamında erkek sağlığına verilen önemin artırılmasına yönelik hastalarımıza bilgilendirme yapıyoruz. Erken teşhis ve tedaviyle pek çok erkek kısırlığı sorununu çözüme kavuşturuyoruz. Düzenli sağlık kontrollerini aksatmamak, çiftlerin çocuk sahibi olmak için kliniğimize başvurmaları açısından motivasyon sağlamaktadır. Erkek kısırlığı toplum nezdinde pek önemsenmiyor gibi görünse de pek çok hastamızın multidisipliner bir yaklaşımla tedavi sürecini ilerletiyoruz.
