İdrardan Kan Gelmesi (Hematüri) Nedir?

İdrardan kan gelmesi tek başına bir hastalık değildir. Böbrek taşı, mesane taşı, idrar yolu enfeksiyonu ve kanser gibi bazı hastalıkların belirtisidir. Kırmızı kan hücreleri hastalık nedeniyle idrara karışır. İdrarda normal olarak kan bulunmaz. Kişinin idrarında kan olduğunun görülmesi halinde doktora başvurulmalıdır. Böylelikle idrarda kanamaya neden olan hastalığın teşhisi koyulabilir. Üroloji uzmanı Op. Dr. Abubekir Böyük idrarda kan görülen hastalara doğru teşhis koyulması için detaylı tetkikler yapar. Hastalığın teşhisinin koyulması ile birlikte de doğru tedaviyi uygular. Böylelikle kişinin sağlığının iyileştirilmesi mümkün olur.

Aşırı egzersiz yapan kişilerin de idrarında kan bulunabilir. Aynı zamanda cinsel aktivite sonrasında da idrarda kan görülebilir. İdrarda kan bu gibi durumlarda bir hastalığın belirtisi olmaz. Yaşam tarzı değişikliği ile belirtinin ortadan kaldırılması mümkün olur. İdrarda kanama önemli hastalıkların da belirtisi olabilir. Bundan dolayı mutlaka detaylı olarak araştırılmalıdır. İdrarınızda kan olduğu takdirde ihmal etmemeli ve mutlaka üroloji uzmanı hekim ile görüşmelisiniz.

İdrardan Kan Gelmesi Nedir?

İdrarda kanama tıpta hematüri olarak adlandırılır. İdrarda kanama nedir hangi hastalığın belirtisidir, bu durumu yaşayan kişiler tarafından araştırılan bir konudur.  Normalde insan idrarında kan olmaz. Böbrekler kanı temizler ve içindeki zararlı maddeleri ayrıştırarak bunların vücuttan atılmasını sağlar. Kimi hastalıklarda ise idrarda kan olur. Kişi idrarının renginin pembe, kırmızı ya da kahverengi olması halinde idrarda kan olduğu düşünülür.

Bazı durumlarda idrarda kan gözle görülmez buna mikroskobik hematüri adı verilir. Ancak yapılan idrar tahlili ile ortaya çıkması mümkün olur. İdrarda kanın gözle görülmesi halinde ise brüt hematüri adı verilir. Böbrek ve idrar yolu enfeksiyonları, taşlar, hemofili, kanser, prostat büyümesi gibi çok sayıda hastalığın belirtileri arasındadır. Çok sayıda hastalığın belirtileri arasında olmasından kaynaklı olarak da idrarda kanamanın dikkatle araştırılması gerekir.

İdrarda Kanama Türleri

İdrarda kanama iki türlü olur. Kişinin kendisinin idrarının renginin pembe, kırmızı, kahverengi gibi renklerde görmesi mümkün olabilir. İdrarın bu renklerden birinde olması halinde idrarda kan olduğu anlaşılabilir. Böyle idrarda kanın gözle görülmesi halinde brüt hematüri adı verilir. Hastanın idrarının renginde değişiklik olduğunu fark etmesi halinde zaman kaybetmeden üroloji uzmanına başvurması gerekir.

Mikro hematüri idrarda kanın gözle görülemediği durumlardır. İdrarın renginde değişiklik yoktur. Kan sadece yapılan idrar tahlilinde ortaya çıkabilir. İdrarda kan her iki durumda da önemli bir belirti olarak kabul edilir. Neden olduğu konusunda araştırma yapılmalıdır. İdrarda kanın tehlikeli bir hastalığın belirtisi olmadığı durumlar da olabilir. Araştırma yapılmalı ve olası bir hastalık varsa tedavisi dikkatle yapılmalıdır.

İdrarda Kanama Neden Olur?

İdrarda kanama neden olur sorusuna çok sayıda hastalığın belirtisi olarak olabilir şeklinde cevap verilebilir. Aynı zamanda aşırı egzersiz ve cinsel aktivite sonrasında da görülmesi mümkün olur. İdrarda kan olması kendi başına bir hastalık değildir. Bir hastalığın belirtisidir ve çok sayıda hastalığın belirtileri arasında yer alır. Hangi hastalığın belirtisi olarak ortaya çıktığının uzman hekim tarafından araştırılması gerekiyor. İdrarda kanamanın nedenleri arasında şunlar bulunur:

• Mesane enfeksiyonları: Mesane enfeksiyonu idrar yolunda en sık görülen enfeksiyonlar arasında yer alır. Enfeksiyondan dolayı oluşan idrarda kanama ağrısız ya da ağrılı olabilir. Aynı zamanda mesane enfeksiyonunda idrar yaparken yanma hissi de kanamaya eşlik edebilir.
• Böbrek enfeksiyonu: Piyelonefrit adı da verilen böbrek enfeksiyonu olduğu takdirde idrarda kanama görülebilir. Kanda bulunan bakteriler böbreğe geçer ve kanamaya neden olur.
• Böbrek taşları: İdrardaki mineraller zamanla böbrekte birikebilir. Biriken mineraller kristalleşir ve böbrek taşı olarak adlandırılır. Bu taşlar böbrekte olduğu gibi mesanede de oluşabilir. Taşların büyük olması, konumu kanamaya neden olur. Taşın büyük olması halinde böbrekte tıkanıklık ve şiddetli ağrılar hissedilmesine neden olur.
• Prostatit: Erkeklerde oluşan idrarda kanama sorunu ortaya çıktığında altta yatan neden araştırılırken prostatın da incelenmesi gerekir. Prostatit erkeklerde oluşan prostat iltihaplanması hastalığıdır.
• Prostat büyümesi: Erkeklerde bulunan prostat orta yaş ve üzeri yaşlarda büyüme gösterebilir. Prostat bezinin büyümesi halinde mesaneye baskı yapar. İdrar yolunda sıkışmaya neden olur. Bu durum kişinin idrar yaparken zorlanmasına neden olur. İdrar yapmada zorlanmanın yanında ayrıca idrarda kanama olması da mümkündür.
• Kanser: İdrarda kan görülmesi durumunda araştırılması gereken hastalıklar arasında kanser bulunur. Böbrek kanseri, mesane kanseri ve prostat kanseri olan hastalarda idrarda kanama olabilir. İdrarda kanama bu kanser türlerinde ileri evrede olabilir, erken evrede bu belirtinin görülmesi sık olmaz.
• Kullanılan bazı ilaçlar: Kan sulandırıcı ilaçların yanında ayrıca penisilin gibi bazı ilaçların kullanımı halinde idrarda kanama oluşabilir.
• Aşırı egzersiz: Egzersiz sağlıklı yaşam için gerekli aktiviteler arasında yer alır. Bunun yanında egzersizin fazla yapılması idrar yolunda zorlanmaya neden olabilir. Özellikle futbol oynayan erkeklerde bu zorlanma olur. İdrarda kanama aşırı egzersiz yapan kişilerde görülebilen bir sorundur.
• Travmalar: Böbreklerin ya da idrar yolunun darbe aldığı travmalar yaşanması halinde kanama olabilir. Travmanın tedavisi ile birlikte idrarda kanama da geçer.

İdrarda kanama neden olur sorusuna ayrıca orak hücre hastalığı da neden olabilir cevabının verilmesi mümkün olur. Orak hücre hastalarının idrarında kan olması normal olarak kabul edilir. Hematüri idrar renginin pembe ya da kırmızı olması ile anlaşılır. Bunun yanında kırmızı pancar gibi idrar rengini değiştiren sebzelerin çok fazla yenmesi halinde de idrarın rengi değişir. İdrarın rengi değişik olsa da rengi veren kan değil kırmızı pancardır. Sakıncalı bir durum oluşturmaz ve tedavi edilmesine gerek bulunmaz.

İdrarda Kanama Belirtileri

İdrarda kanama olması ile birlikte idrarın rengi değişiklik gösterir. İdrarın rengi pembe, kırmızı, kahverengi olabilir. Kanda bulunan kırımızı kan hücrelerinin idrara geçmesi ile renk değişimi oluşur. İdrarın renginin değişmesi için içinde çok fazla kan olması gerekmez. Az bir miktarda kırmızı kan hücresi olması yeterli olur. Hematüri ağrısız olabilir bunun yanında ağrı ve idrar yapmada zorlanma ile birlikte de ortaya çıkabilir.

İdrarda kanamaya tıpta hematüri adı verilir. Tek başına bir hastalık olarak kabul edilmez. İdrar yolu enfeksiyonu, böbrek taşı ve kanser gibi hastalıkların belirtisi olarak ortaya çıkar. İdrarda kanama belirtileri şu şekildedir:

• İdrarın renginin değişmesi: İdrarın rengi pembe, kırmızı, kahverengi ya da koyu kola renginde olabilir. İdrarın renginin değişmesi için içinde çok fazla kan olmasına gerek yoktur. Çok az miktarda kan dahi idrarın renginin değişmesine neden olabilir.
• İdrar yaparken ağrı hissedilmesi: Kan pıhtılarının idrara karışması ile birlikte idrar yollarında tıkanmaya neden olabilir. Oluşan bu tıkanıklık da idrar yaparken zorlanmaya, ağrıya neden olabilir.
• Yan ve sırt ağrıları: İdrar yolu enfeksiyonları, böbrek taşları idrarda kanamayla birlikte yan ve sırt ağrıları olmasına neden olur.
• Sık idrara çıkma: İdrarda kanama olduğu durumlarda hastada sık idrara çıkma ihtiyacı da oluşabilir.
• Ateş: İdrarda kanama enfeksiyon kaynaklı olduğu takdirde yüksek ateş ve titreme de birlikte ortaya çıkabilir.

İdrarda Kanama Teşhisi

İdrarda kanama teşhisi idrarın renginin pembe, kırmızı ya da kahverengi olması sonucu yapılan tetkikler ile olur. İdrarın renginin değiştiğini gören kişi üroloji uzmanına başvurur. İdrar tahlili ile idrarda kan olduğu görüldüğü takdirde altta yatan nedeni öğrenmek için detaylı araştırma yapılır.

Altta yatan nedenin bulunması için MR, bilgisayarlı tomografi ve ultrason gibi görüntüleme yöntemlerinden yararlanılır. Mikro hematüri olduğu durumlarda ise idrarda kanın gözle görülmesi mümkün olmaz. Mikro hematüriye ağrı, idrar yaparken zorlanma gibi belirtiler eşlik etmediği durumlarda tesadüfen teşhis edilir. Kişinin check-up yaptırması halinde teşhis edilir.

İdrarda Kanama Tedavisi Nasıl Yapılır?

İdrarda kanama tedavisi hangi hastalığın belirtisi olduğuna bağlı olarak yapılır. Bundan dolayı idrarda kan görülmesi halinde öncelikle hangi hastalığın belirtisi olduğunun belirlenmesi gerekir. Üroloji uzmanı Op. Dr. Abubekir Böyük idrarda kanama şikayeti ile gelen hastalarını titizlikle inceler. Doğru teşhisin koyulması için modern görüntüleme yöntemlerinden yararlanır. İdrarda kanamaya neden olan hastalığın tanısını koymanın ardından tedavi planını oluşturur. Hastalarını takip ederek tedavinin başarıyla sonuçlanmasını sağlar. İdrarda kan görülmesi tedavisinde şu yöntemlerden yararlanılır:

• İdrarda kanamanın nedeni enfeksiyon olması halinde enfeksiyonun geçmesi için antibiyotik tedavisi uygulanır.
• Böbrek ya da mesanede taş olması halinde bu taşlar kırılır.
• Prostat büyümesi ya da prostatit kaynaklı olduğu takdirde bu hastalıkların tedavisinde etkili olan ilaçlar hastaya reçete edilir.
• Böbrek kanseri, mesane kanseri, prostat kanseri kaynaklı olduğu takdirde kanserin evresine uygun olarak tedavi programı oluşturulur.
• Orak hücre hastalarından kaynaklı olduğu takdirde de ağrı kesici ilaçlar reçete edilir.

İdrarda Kanama Nasıl Önlenir?

İdrarda kanama olmaması için alınabilecek önlemler bulunuyor. Üroloji uzmanı hekim hastalarını bu sorundan korumak için yapmaları gerekenler konusunda bilgilendirir. İdrar yolu enfeksiyonlarının önlenmesi için hastaların bol su tüketmeleri gerekir. Böbreklerde kum, taş oluşumunun önlenmesi için bol su tüketilmesinin yanında ayrıca sebze ve meyveler iyi yıkanmalıdır.

Egzersiz yaparken aşırıya kaçmayın. Ayrıca idrar yollarının zorlanmasına neden olacak egzersizler yapmayın. Aşırı tuzlu yiyecekler yemeyin. Kanser oluşumuna neden olan sigara gibi alışkanlıklardan kurtulun. Kontrollerinizi düzenli yaptırın ve bir hastalığın olması halinde erken teşhis ve tedavi imkanından yararlanın. İdrarda kan olduğundan endişe ediyorsanız zaman kaybetmeden üroloji uzmanı hekim ile iletişime geçebilirsiniz.