Varikosel erkeklerde görülen hastalıklar arasında yer alır. Sperm üretiminin yapıldığı organ olan testislerde oluşan bir hastalıktır. Erkek kısırlığı nedenleri arasında en yaygını olması ile dikkat çeker. Günümüz modern tıbbında varikosel tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Testislerde bulunan kirli kanın boşaltılmasını sağlayan topla damarlar bulunuyor. Varikosel testislerde bulunan toplardamarların genişlemesi ile oluşur. Genişleyen toplardamarlar kirli kanı boşaltma görevini yerine getiremez. Bundan dolayı testislerde şişlik ve kasıklardan bacaklara doğru yayılan bir ağrı ortaya çıkar.
Varikosel ergenlik döneminden itibaren görülebilen ve gerekli durumlarda bu dönemden itibaren tedavi edilebilen bir hastalıktır. Varikosel testislerde kanın birikmesine neden olabilir. Testislerde kan birikmesi sperm üretiminin azalmasına ve üretilen spermlerin kalitesinin düşmesine yol açabilir. Sperm sayısı ve kalitesindeki düşüş, bazı erkeklerde çocuk sahibi olma sürecini olumsuz etkileyebilir. Tedavi sonuçları hastaya göre değişebilir. Üroloji uzmanı Op. Dr. Abubekir Böyük, hastanın muayene ve tetkik sonuçlarına göre uygun tedavi seçeneklerini değerlendirir.
Varikosel Nedir?
Varikosel nedir sorusuna testislerde bulunan toplardamarların şişmesi hastalığıdır şeklinde cevap verilebilir. Toplardamarların görevi vücutta dolaşan ve içinde oksijeni bitmiş kanı toplamaktır. Testislerdeki oksijeni tükenen kan da toplardamarlar ile boşaltılır. Varikosel hastalarında testislerde bulunan toplardamarlar genişler. Genişlemesi nedeniyle de toplardamar görevini yerine getiremez. Oksijeni tükenmiş kan testiste kalmaya devam eder. Bundan dolayı da testisler şişer, ağrı ve rahatsızlık hissi oluşur.
Testislerde bulunan kanın dışarı çıkartılamaması nedeniyle testisler zarar görebilir. Bazı hastalarda sperm üretiminde azalma görülebilir. Varikosel nedeniyle erkek cinsiyet hormonu testosteron üretiminde de azalma görülebilir. Erkek üreme sağlığını olumsuz etkileyebilen bu hastalıkta tedavi gerekip gerekmediği, hastanın muayene ve tetkik sonuçlarına göre değerlendirilir. Uygun hastalarda mikrocerrahi yöntemle genişlemiş toplardamarların bağlanması ve kan akışının düzenlenmesi amaçlanır. Tedavi sonuçları hastaya göre değişebilir.
Belirtileri Nelerdir?
Varikosel belirtileri hasta tarafından fark edilemeyecek derecede hafif olabilir. Bazı hastalarda ise belirtiler daha yoğun olarak görülür. Varikosel belirtilerinin hasta tarafından yoğun olarak fark edilmesi halinde hastanın üroloji uzmanı ile görüşmesi gerekir. Hastalığın kesin tanısı üroloji uzmanı tarafından yapılan kontroller ile koyulabilir. Varikosel testislerdeki toplardamarların genişlemesi ve şişmesi ile belirginleşir ve gözle görülecek seviyeye gelir. Hastalığın belirtileri arasında şunlar yer alır:
- Testislerde şişme ve sıcaklık artışı
- Testislerde ağrı ve rahatsızlık hissi
- Sperm üretiminde azalma ve spermin kalitesinin düşmesi nedeniyle kısırlık
- Varikosel bulunan testisin diğer testise göre daha küçük olması veya kıvamının yumuşaması
- Kasıklardan bacaklara doğru yayılan ağrı hissi
- Elle muayene yapılması halinde testis damarlarının solucan yumağı gibi ele geliyor olması
- Uzun süre ayakta kalma ve ağır egzersiz yapılmasının ardından testislerde ağrı hissedilmesi
- Cinsel aktivite sonrası ağrı
Neden Olur?
Varikosel genellikle erkeklerin sol testisinde ortaya çıkan bir rahatsızlıktır. Sağ testiste görülme oranı daha düşüktür. Her iki testiste görülmesi halinde ise bilateral varikosel olarak adlandırılır. Varikoselin kesin nedeni her zaman belirlenemese de toplardamarlardaki kapakçıkların işlev bozukluğu ve kan akışındaki sorunların rol oynayabileceği düşünülmektedir.
Varikosel doğuştan gelen bir hastalık değildir. Daha önce çocuk sahibi olmuş erkeklerde de ortaya çıkabilir. Varikoselin sol testiste daha sık görülmesi anatomik nedenlerle ilişkilidir. Sol tarafta anatomik yapı nedeniyle varikosel daha sık görülebilir.
Kimlerde Görülür?
Varikosel ergenlikte ve genç erkeklerde ortaya çıkar. Bunun yanında erken dönemde hasta tarafından belirtilerinin hafif olması nedeniyle fark edilemeyebilir. Bu hastalıkla ilgili yapılan araştırmalar ile bazı erkeklerin risk grubunda olduğu belirlenmiştir. Varikosel kimlerde görülür sorusuna risk grubunda olan erkekler şunlardır cevabı verilebilir:
- Ergenlik döneminde hızlı gelişme gösteren erkekler
- Ağırlık kaldırma gibi karın içindeki basıncı çok artıran ağır sporları yapanlar
- Mesleği gereği uzun süre ayakta kalması gereken erkekler
- Kronik kabızlık çekenler
- Astım hastalığı gibi kronik öksürük sorunu olanlar
- Ailesinde damar hastalığı ya da varikosel öyküsü bulunan erkekler
Tedavisi Nasıl Yapılır?
Varikosel tedavisi, hastanın muayene, testis boyutları, testis kıvamı ve gerekli laboratuvar sonuçları birlikte değerlendirilerek planlanır. Hastalığın tanısı için üroloji doktoru tarafından fiziksel muayene yapılır. Hekim testis boyutlarını ve kıvamını inceler. Ayrıca renkli Doppler ultrasonografi ile testis damarlarındaki reflü (kaçak) değerlendirilebilir ve damar çapları ölçülebilir. Her varikosel hastasının tedavi edilmesi gerekmez; bazı hastalar düzenli kontrollerle izlenebilir. Tedavi gereken uygun hastalarda embolizasyon veya cerrahi tedavi seçenekleri değerlendirilebilir. Cerrahi tedavi gerektiğinde mikrocerrahi varikoselektomi altın standart yöntem olarak tercih edilir.
Üroloji doktoru Op. Dr. Abubekir Böyük, hastalarını muayene ederek sperm kalitesi ve sayısını belirlemek için gerekli testleri planlar. Varikosel ameliyatı gerektiren uygun hastalarda mikrocerrahi yöntem değerlendirilebilir. Varikosel ameliyatına ihtiyaç duyulan durumlar şunlardır:
- Testis boyutlarının küçülmüş ve testisin yumuşamış olması
- Renkli Doppler ultrasonografi ile testis toplardamarlarının 3 mm ve daha fazla olacak şekilde genişlemiş olması
- Ergenlik döneminde bulunan hastalarda testis gelişiminin geri kalması
- Varikosel kaynaklı olarak hastanın kasıklarında ve bacaklarında şiddetli ağrılar olması
- Varikosel nedeniyle sperm üretiminin azalması ve kalitesinin düşmesi ile birlikte kısırlık sorununun ortaya çıkması
- Renkli Doppler ultrasonografi ile damarlarda kan reflüsü (geri kaçış) olduğunun tespit edilmesi
Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Varikosel ameliyatı, varikoselektomi olarak adlandırılır. Ameliyatın amacı, genişlemiş toplardamarlar nedeniyle bozulan kan akışının düzenlenmesine yardımcı olmaktır. Uygun hastalarda tedavi sonrasında sperm parametrelerinde veya ağrı şikâyetlerinde düzelme görülebilir; sonuçlar hastaya göre değişebilir.
Varikosel ameliyatı, kasık bölgesine (inguinal veya subinguinal bölge) açılan küçük bir kesiyle gerçekleştirilir. Uzman hekim, mikroskop yardımıyla genişlemiş damarları ayırt ederek bağlar. Ameliyat sırasında atardamarların ve lenf damarlarının korunması amaçlanır.
Varikosel ameliyatı genel veya spinal anestezi altında yapılır. Ameliyat sonrasında hasta, anestezi sonrası gerekli gözlem süresi tamamlandıktan sonra günübirlik takip/yatışla veya bir günlük hastane yatışı sonrasında taburcu edilir. Ameliyat ortalama 40–50 dakika sürebilir. Tedavi sonuçları ve nüks riski hastanın durumuna ve uygulanan yönteme göre değişebilir; nüks şüphesinde yeniden değerlendirme yapılır.
Varikosel Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Varikosel ameliyatı sonrasında hastanın hekimin önerilerine uyması önemlidir. Ameliyat sonrası hafif ağrı ve şişlik görülebilir. İşlemden sonra yaklaşık bir hafta istirahat önerilebilir; günlük aktivitelere dönüş süresi hastanın durumuna göre değişebilir. Cinsel ilişki için hastanın 2–3 hafta beklemesi gerekebilir. Hekim izin vermeden cinsel aktivitelere başlanmamalıdır. Hekim tarafından verilen ilaçların düzenli kullanılması ve ameliyat bölgesinin kuru ve temiz tutulması iyileşme sürecine yardımcı olabilir. Ameliyat sonrasında sperm parametrelerinde iyileşme görülebilir; bu değişim kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Varikosel ameliyatı sonrası şunlara dikkat edilmelidir:
- Hasta işlemden sonra yaklaşık bir hafta dinlenmelidir.
- Ağır egzersizlere ve spora hekim kontrolüyle en erken 6 hafta sonra başlanmalıdır.
- Uzun süre ayakta durulmamalıdır.
- Testisleri sıkmayan hava almasını sağlayacak rahat ve pamuklu iç çamaşırı giyilmelidir.
- Hekim kontrolleri zamanında yapılmalıdır.
- İlaçlar düzenli kullanılmalıdır.
- Ameliyatın sonucunun öğrenilmesi için 3. ayda sperm analizi yapılmalıdır.
Varikosel Ameliyatı Neden Yapılmalıdır?
Varikosel tedavisi; hastalığın derecesi, ağrı şikâyeti, testis boyutları, sperm analizi ve diğer klinik bulgulara göre planlanır. Uygun hastalarda embolizasyon tercih edilebilir. Cerrahi tedavi gereken durumlarda mikrocerrahi varikoselektomi uygulanabilir. Mikrocerrahi yaklaşımda genişlemiş damarların bağlanması, atardamar ve lenf damarlarının korunması amaçlanır. Tedavinin amacı ağrı ve rahatsızlık hissinin azaltılmasına ve uygun hastalarda sperm parametrelerinin desteklenmesine katkı sağlamaktır.
Varikosel tedavisi, hastalığın ilerlemesi, ağrı şikâyeti, testis boyutlarında değişiklik veya sperm parametrelerinde bozulma gibi durumlarda değerlendirilebilir. Uygun hastalarda tedavi, sperm parametrelerinin ve ağrı şikâyetlerinin iyileşmesine katkı sağlayabilir. Testislerde küçülme veya yumuşama görülmesi halinde hasta yeniden değerlendirilmelidir. Tedavi sonuçları hastaya göre değişebilir.
İstanbul Varikosel Ameliyatı Yapan Doktorlar
İstanbul varikosel ameliyatı yapan doktorlar arasında Op. Dr. Abubekir Böyük, uzmanlığı ve deneyimiyle hizmet vermektedir. Op. Dr. Böyük, varikosel ameliyatlarını kendi muayenehanesinde değil, anlaşmalı olduğu özel hastanelerde gerçekleştirmektedir. Her hasta için muayene ve tetkik sonuçlarına göre kişiselleştirilmiş bir tedavi planı oluşturulması amaçlanır. Varikosel nedeniyle kısırlık sorunu yaşayan erkeklerde, uygun tedaviyle ağrı ve rahatsızlık hissinin azaltılması ve sperm parametrelerinin desteklenmesi hedeflenebilir. Ameliyat öncesi ve sonrası kontroller planlanır. Mikrocerrahi yöntemde nüks riskinin azaltılması amaçlanır; tedavi sonuçları hastaya göre değişebilir.
Varikosel, erkeklerde ağrı, testis boyutunda değişiklik veya üreme sağlığıyla ilgili sorunlara yol açabilen bir damar hastalığıdır. Tanı ve tedavi için üroloji hekimi tarafından değerlendirme yapılması gerekir. Varikosel belirtileri yaşıyorsanız uzman bir hekime başvurarak uygun tedavi seçenekleri hakkında bilgi alabilirsiniz. Uygun hastalarda tedavi, ağrı ve rahatsızlık hissinin azaltılmasına ve üreme sağlığının desteklenmesine yardımcı olabilir.
