Azospermi, erkeğin menisinde hiç bir şekilde sperm bulunmaması durumudur. Bu tip bir sorunla karşılaşan erkeklerde kısırlık görülebilmektedir. Bununla birlikte meni içinde sperm görülmezken, nadirende olsa detaylı spermiyogramda az sayıdada olsa sperm görülebilmektedir.. Azosperminin tıkanıklığa bağlı olan ve olmayan sebepleri bulunmaktadır. Bu işin uzmanlarından biri olan Op. Dr. Abubekir Böyük, hastalığın sebebini bularak uygun tedavi yöntemiyle çocuk sahibi olabilmesine yönelik çalışmalar yürütmektedir.
Erkeklerde kısırlığın nedenlerinin en önemlilerinden biri olan azospermi, çocuk sahibi olmak isteyip de tedavi araştırmasına giren çiftlerin yaklaşık %10’u için bir sağlık problemi olarak değerlendirilmektedir. Doğru tedavi protokolleri uygulandığında azospermi olup çocuğu olanların sayısı az değildir. Tıbbi tedavi yöntemlerinin bu kadar gelişmesiyle birlikte, bebek sahibi olmak mümkün hale gelmiştir. Bu doğrultuda azosperminin çeşidi ve ortaya çıkış nedeni önemlidir.
Sebepleri
Bazı erkeklerde çocuk sahibi olamamanın altında yatan nedenlerden biri azospermidir. Kısırlık durumunda sıklıkla karşılaşılan durumlardan biri olan azosperminin temelinde sperm üretme sürecindeki aksamalar veya sperm kanalındaki tıkanmalar bu sorunun temeli olabilmektedir.
Azosperminin altında yatan durumlar şu şekilde değerlendirilebilir:
- Hormon dengesizlikleri
- Sperm üretmede yetersizlik
- Doğuştan gelişmeyen testisler
- Testislerin sonradan hasar görmesi
- Üreme kanallarında tıkanma
- Genetik etkenler
- Kromozomlarda anormallik
- Enfeksiyonlar
- Geçirilmiş testis iltihapları
- Ameliyatlar, radyasyon tedavisi veya travma sonrası oluşan hasarlar
- Çevresel toksinler ve maruz kalınan ağır metaller
- Aşırı stres ya da yetersiz beslenme sonucunda hormonal dengesizlikler
- Yüksek obezite
- Anabolik steroid ya da testosteron takviyelerini bilinçsiz kullanma
Teşhisi doğru koyma, tedavi sürecinin temelini oluşturmaktadır. Teşhis konulduktan sonra kişiye özel tedavi planı yapılmaktadır. Doğru teşhis ve uygun tedavi yöntemiyle azospermi yaşayan erkeklerin çocuk sahibi olma şansı artmaktır. Yapılan bütün tetkikler normal olduğu halde sperm üretiminin olmadığı durumlarda söz konusu olabilmektedir. İdiopatik azospermi olarak bilinen bu durum dikkatle araştırıldığında tedavi başarısı doğrudan etkilenmektedir. Bununla ilgili her hasta için bireysel bir tedavi planı uygulanmaktadır.
Azospermi tek başına değerlendirildiğinde bir hastalık değildir. Altta yatan farklı sağlık problemlerinin bir sonucu olarak ortaya çıkan bir bulgudur. Bu yönüyle teşhis konulduğunda asıl amaç sperm üretiminin neden gerçekleşmediğini ya da üretilen spermlerin dışarıya taşınmamasının sebeplerini ortaya koymaktır. Günümüzde uygulanan gelişmiş teşhis yöntemleri sayesinde azosperminin altında yatan sebeplerin büyük bir kısmı ortaya çıkarılmaktadır.
Belirtileri
Azospermi, çoğu kez sessiz seyreden bir durumdur. Pek çok erkekte belirgin şikayetler ortaya çıkmamaktadır. Genelde çocuk sahibi olamama sebebiyle yapılan tetkiklerde tesadüfen tespit edilmektedir. Bununla beraber bazı hastalarda altta yatan sebeplere bağlı olarak çeşitli belirtilerin ortaya çıkması söz konusudur. Belirtilerin bilinmesi erken teşhis ve uygun tedavi açısından oldukça önemlidir.
Azosperminin en dikkat çekici özelliklerinden biri, çoğu kez fiziksel bir belirti vermemesidir. Bunun sebebi de sperm hücrelerinin meninin sadece çok küçük bir bölümünü oluşturmasıdır. Bu sebeple sperm bulunamaması, meni miktarında ya da görünümünde her zaman belirgin bir değişiklik yaratmamaktadır. Pek çok erkek normal cinsel hayatını sürdürmekte ve ereksiyon sorunu yaşamamaktadır. Aynı zamanda boşalma fonksiyonları da normal görünmektedir. Bu doğrultuda değerlendirme yapıldığında azosperminin en sık belirtisi aslında korunmasız ilişkiye rağmen gebelik oluşmamasıdır.
Azosperminin yaygın belirtileri aslında pek çok erkek tarafından kolay fark edilen bir durum değildir. En yaygın belirtilerinin başında kısırlık gelmektedir. Çiftlerde bir sene boyunca düzenli ve korunmasız cinsel ilişkiye rağmen hamilelik görülmemesi bu yönde değerlendirilmektedir. Bazı azospermi çeşitlerinde meni miktarında azalmalar görülebilmektedir. Kanal tıkanıklıkları, kanal eksiklikleri, seminal vezikül problemler olan erkeklerde boşalma miktarının normalden daha düşük görüldüğünü söylemek mümkündür.
Bazı durumlarda meni görünümünde değişiklik görülebilmektedir. Daha sulu, daha şeffaf ve daha az yoğun kıvam menide görülen değişikliklerdendir. Meni görünümüne bakarak azospermi teşhisi koymak mümkün değildir. Kesin teşhis sadece semen analiziyle konulmaktadır.
Hormonal bozukluklara bağlı değişen azospermi vakalarında libido düşüklüğüne rastlanabilmektedir. Özellikle testosteron eksikliği olan kişilerde cinsel istekte azalma, enerji kaybı, motivasyon eksikliği ve cinsel performansta düşüş ortaya çıkabilmektedir. Bu belirtiler sperm üretimindeki bozukluğa eşlik edebilmektedir.
Her azospermili erkekte görülen bir durum olmasa da hormonal sebeplere bağlı vakalarda sertleşme sorunu görülebilmektedir. Sertleşme elde etmekte zorluk, sertleşmeyi sürdürememe ve cinsel performansın azalması bu sorunun belirtileri olarak görülebilmektedir. Özellikle testosteron seviyesinin düşük olduğu durumlarda, bu şikayetler daha belirgin hale gelmektedir.
Sperm üretim bozukluğuna bağlı olarak azospermilerde testis boyutlarında küçülmenin görülmesi mümkündür. Testis küçüklüğünün görüldüğü durumlar şöyledir:
- Klinefelter sendromu
- Testis hasarı
- Hormonal bozukluklar
- Geçirilmiş enfeksiyonlar
Bazı erkekler testislerinin eskisine nazaran daha küçük olduğunu fark edebilirken çoğu durumda bu sorun muayene esnasında fark edilmektedir. Azosperminin kendisi genelde ağrı yapmamaktadır. Altta yatan hastalıklar ağrıya sebep olabilmektedir. Testislerde devam eden rahatsızlık hissinin çoğu kez altında yatan sebepleri bulunmaktadır. Bu tür durumlar söz konusuysa azospermi ikincil bir bulgu olarak ortaya çıkabilmektedir. Azospermi, fiziksel belirtilerin yanında psikolojik etkilerin de oluştuğu bir durumdur. Bu sebeple tedavi sürecinde psikolojik desteğin de önemi yadsınamaz.
Azospermi Teşhisi Nasıl Yapılır?
Azospermi teşhisi, sperm testiyle gerçekleşmektedir. Sperm analizi yapılarak azospermi teşhisi kesin olarak konulabilmektedir. Bir kez yapılan sperm ölçümüyle teşhisin konabilmesi de doğru olmayabilir. Farklı zamanlarda en az iki sperm ölçümüyle menide sperme rastlanmadığında kişilere azospermi teşhisi konulabilmektedir.
Buna ek şekilde hormon testleri, idrar tahlili, genetik testler, testis biyopsisi faydalı olmaktadır. Hastalık tespitinden sonra tedavinin gerçekleşmesi için bu bozukluğa sebep olan nedenler Op. Dr. Abubekir Böyük tarafından yapılmaktadır.
Azospermi tanısı için öncelikle fiziksel bir muayene yapılmaktadır. Bu muayene esnasında tıbbi geçmişe yönelik sorular ve kullanılan ilaçlar hekim tarafından değerlendirilmektedir. Diğer yandan hastanın cinsel yaşamına dair çeşitli bilgiler alınarak süreç ilerlemektedir.
Azospermi teşhisi için kullanılan yöntemler şunlardır:
- Fiziksel muayene: Vücut yağının artışı, tüylenmede artma, meme dokusunda değişiklik, fiziksel muayene esnasında değerlendirilmektedir. Bir yandan da testis büyüklüğü ve şekli de incelenmektedir.
- Kan testi: Hastanın genel sağlığıyla ilgili bilgi elde edebilme için kan testi yapılmaktadır.
- Spermatik venografi: Testis torbasındaki damarların pozisyonunu incelemek için kullanılmaktadır.
- Ultrason: Testislerde ve testis torbasındaki yumruları, farklılıkları bulmak için ultrason kullanılmaktadır.
- Semen analizi: Erkeğin doğurganlığı bu yöntemle kontrol edilmektedir.
3-5 günlük bir cinsel perhiz yapılarak en az 3 hafta arayla bakılan bir semen analizinden sonra hiç sperm hücresi yoksa azospermi teşhisi konulabilmektedir.
Tedavi ve Çocuk Sahibi Olma Yöntemleri
Azospermi teşhisinden sonra bu sorunun altta yatan sebepleri belirlenerek kişiye özel tedavi planı yapılmaktadır. Hormon eksikliği tespit edildiyse sperm üretiminin bozulduğu durumlarda hormon tedavisine başlanabilmektedir. Cerrahi yöntemler, testislerde sperm üretimini araştırmak ve varsa dokudan sperm bulmak için tercih edilmektedir.
Azospermi teşhisi almış erkeklerin bir kısmında sperm üretimi vardır. Sperm taşıyan kanallarda tıkanıklık varsa spermler testislerden atılmamaktadır. Çocuk sahibi olmak isteyen erkeklerde testislerdeki spermleri alabilmek için şu yöntemler kullanılmaktadır:
- TESA: Testis dokusundan iğneyle sperm alma
- PESA: Epididime iğneyle girilip sperm alma
- MESA: Epididimden açık cerrahiyle mikroskop aracılığıyla sperm alınması
Azospermi ameliyatı olarak bilinen mikroTESE işlemi, halen tıkanıklığa bağlı olmayan azospermi tedavisinde en uygun işlemdir.
Hormon Tedavisi
Hormon tedavisi, sperm üretimini etkileyen hormonal dengesizliklerin bulunduğu hastalarda uygulanan önemli tedavi seçeneklerinden biridir. FSH, LH, testosteron ve prolaktin gibi hormon değerleri incelenerek testislerde sperm üretimini desteklemeye yönelik bir tedavi süreci oluşturulabilir. Op. Dr. Abubekir Böyük, hastanın mevcut hormon düzeylerini ve azoospermi tipini değerlendirerek en uygun tedavi yaklaşımını belirlemektedir.
Antioksidan Tedavisi
Antioksidan tedavisi, sperm üretimini ve sperm kalitesini olumsuz etkileyebilen oksidatif stresi azaltmaya yardımcı destekleyici bir tedavi seçeneğidir. Bu tedavide amaç, hücresel düzeyde sperm üretimini desteklemek ve üreme sağlığını olumsuz etkileyebilecek faktörleri azaltmaya yardımcı olmaktır. Kliniğimizde antioksidan tedavi, hastanın genel sağlık durumu, test sonuçları ve ihtiyaçları dikkate alınarak Op. Dr. Abubekir Böyük tarafından kişiye özel şekilde planlanmaktadır.
Eksozom Tedavisi
Eksozom tedavisi, erkek infertilitesi ve azoospermi alanında son yıllarda öne çıkan yenilikçi tedavi yaklaşımlarından biridir. Hücreler arası iletişimde rol alan eksozomlar, doku onarımı ve hücresel yenilenme süreçlerini destekleme potansiyeliyle değerlendirilmektedir. Kliniğimizde eksozom tedavisi, uygun hasta seçimi yapıldıktan sonra Op. Dr. Abubekir Böyük’ün değerlendirmesiyle azoospermi tedavi sürecine dahil edilebilmektedir.
PRP Tedavisi
PRP tedavisi, kişinin kendi kanından elde edilen trombositten zengin plazmanın kullanıldığı destekleyici bir uygulamadır. Azoospermi tedavisinde PRP, testis dokusundaki hücresel aktiviteyi ve yenilenme süreçlerini desteklemek amacıyla tercih edilebilen yöntemlerden biridir. Kliniğimizde PRP uygulamaları, hastanın muayene bulguları ve test sonuçları doğrultusunda Op. Dr. Abubekir Böyük tarafından kişiye özel olarak değerlendirilmektedir.
Kök Hücre Tedavisi
Kök hücre tedavisi, azoospermi tedavisinde hücresel yenilenmeyi desteklemeye yönelik ileri tedavi seçenekleri arasında yer almaktadır. Özellikle sperm üretimini etkileyen testis kaynaklı problemlerde, hastanın uygunluğu değerlendirildikten sonra kök hücre uygulamaları tedavi planına dahil edilebilir. Op. Dr. Abubekir Böyük, azoospermi hastalarında detaylı muayene ve tetkikler sonrasında kök hücre tedavisinin uygun olup olmadığını belirleyerek hastaya özel bir yol haritası oluşturmaktadır.
Azoospermi tanısı alan hastalarda zaman kaybetmeden uzman değerlendirmesi almak, doğru tedavi seçeneğinin belirlenmesi açısından büyük önem taşır. Siz de azoospermi tedavisi hakkında detaylı bilgi almak ve size en uygun tedavi seçeneklerini öğrenmek için Op. Dr. Abubekir Böyük’ün kliniğine başvurarak kişiye özel değerlendirme sürecinizi başlatabilirsiniz.
Azospermi Ameliyatı Süreci
Azospermi ameliyatı, hasta konforu yönünden anestezi altında yapılmaktadır. Lokal anesteziyle de yapıldığı vakalar bulunmaktadır. Ameliyat öncesinde işleme dair bütün detaylar çiftlere tüm yönleriyle anlatılmaktadır. Başarı şansının yanında başarısızlık ihtimali de hastaların hazırlıklı olması gereken durumlar şeklinde ortaya konmaktadır. Genelde ameliyat sonrasında hastalar, günübirlik bir gözetim altında tutulabilmektedir. Ameliyat sonrasında antibiyotik ve ağrı kesici tedavi planlaması yapılarak hastalar gün içinde evlerine gönderilebilmektedir.
